Een tuindagboek bijhouden: Nature Journaling in je eigen tuin

Leer je tuin beter kennen met garden journaling en kom tot rust in je eigen omgeving

[English below]

Nature journaling in je tuin- een manier van kijken voor tuinmensen

Het bijhouden in een tuindagboek van wat er in je tuin gebeurt is een fijne manier om bewuster met je tuin bezig te zijn. Of je nu vooral tuiniert, tekent, observeert of combineert: je tuin verandert voortdurend. Door die veranderingen vast te leggen — schrijvend, tekenend of allebei — ga je ze steeds beter herkennen. Garden journaling en nature journaling komen hier heel vanzelf samen, gewoon in je eigen tuin.

Zo’n journal kan veel verschillende vormen hebben. Er is geen vaste opzet en geen goed of fout. Zelf kijk ik regelmatig wat er in bloei staat, wat net boven de grond verschijnt en hoe de tuin zich door het seizoen heen ontwikkelt. Dingen die ik geplant heb, maar ook planten die vanzelf opkomen. Door daar aandacht aan te geven, leer je je tuin steeds beter kennen.

Bewust bezig zijn met je siertuin

Als je vooral met een siertuin bezig bent, kan het fijn zijn om bewuster te kijken naar wat er gebeurt. Wanneer komt iets in bloei, hoe lang houdt dat aan, en hoe gedragen verschillende planten zich naast elkaar? Wat werkt goed samen, en wat misschien toch minder?

Je kunt in je tuindagboek schetsen maken van borders, noteren wat je hebt verplaatst en vastleggen waarom je bepaalde keuzes hebt gemaakt. Dat hoeft niet uitgebreid of netjes te zijn. Juist door losse observaties te verzamelen, ontstaat er na verloop van tijd een duidelijk beeld van je tuin. Zo groeit je garden journal mee met de seizoenen én met jouw manier van tuinieren.

Ook ideeën en wensen passen hier goed bij. Planten die je ooit wilt proberen, combinaties die in je hoofd blijven hangen, of plannen die misschien pas volgend jaar aan de beurt zijn. Door ze op te schrijven, blijven ze bewaard zonder dat ze meteen uitgevoerd hoeven te worden.

Je moestuin-dagboek: van zaadje tot pot

Voor wie een moestuin heeft, groot of klein, is het bijhouden van het groeiproces ontzettend waardevol. In een moestuindagboek volg je alles van zaadje tot wat uiteindelijk op je bord belandt. Je noteert wat je wanneer hebt gezaaid, waar dat was, en hoe het weer zich in die periode gedroeg.

Je houdt bij welke zaden het goed doen en welke niet. Was het te koud, of juist te warm? Wat kwam op, en wat niet? Moest je uitdunnen, en denk je dat je de volgende keer minder zaadjes kunt gebruiken? Door dit soort dingen vast te leggen, ga je patronen herkennen en leer je steeds beter afstemmen op jouw tuin en jouw omstandigheden.

Je kunt het groeiproces ook van dichtbij volgen. Wanneer verschijnt het eerste blaadje? Hoe ziet dat eruit? Wanneer zie je de eerste bloemen, bijvoorbeeld bij de tomaten, en wanneer groeit zo’n klein vruchtbeginsel uit tot een echte tomaat? Wanneer kleuren ze rood? Dat kun je beschrijven en dateren, maar natuurtekenen past hier net zo goed: snelle schetsen, detailtekeningen of een combinatie van beeld en tekst.

En als je echt los wilt gaan, hoort ook het eindresultaat erbij. Een recept, een tekening of een foto van wat er uiteindelijk op je bord ligt. Zo wordt het een compleet verslag van een seizoen zaaien, verzorgen, wachten en oogsten.

Kijken wat er leeft in je tuin

Ook als je zelf volop bezig bent, is je tuin nooit alleen van jou. Terwijl je werkt in de siertuin of moestuin, leeft er van alles om je heen. Je kunt bijhouden welke insecten je tegenkomt — wantsen, pissebedden, bijen, zweefvliegen — en welke vogels je tuin gebruiken als foerageerplek of rustpunt. Hier zitten regelmatig mussen in de appelboom, het is de kwetterplaats van de mussen die in het huis tegenover ons een nestje hebben gebouwd onder de dakpannen.

Daarnaast kun je letten op sporen en kleine zoogdieren. Niet alleen wie je ziet, maar ook wie er geweest is. Zo was ik eens wat bladeren aan het opruimen — iets wat ik niet vaak doe, omdat dat lang niet altijd nodig is — en dacht ik: hé, zit hier een prikkelplant? Maar nee, het bleek een egel. Zulke momenten laten zien hoe je tuin functioneert als leefgebied, en passen heel natuurlijk binnen nature journaling in je eigen tuin.

Voordelen van een tuindagboek bijhouden

Er zitten veel positieve kanten aan een tuindagboek bijhouden. Je gaat beter kijken, leert vertragen, leert over de natuur en komt tot rust. En dat alles in je eigen omgeving. Alle voordelen van naar buiten gaan, in de natuur zijn, kan je dus ook 1 stap over je drempel ervaren. En vergeet niet, dit kan ook als je alleen een balkon hebt of een vensterbank vol planten. Alles wat leeft heeft een eigen ritme en is interessant om te bekijken.

Gewoon beginnen

Je hoeft het niet groot of perfect aan te pakken. Je kunt vandaag al beginnen, met één observatie, één plant of één moment buiten. Pak een schrift, een potlood of penseel, en leg vast wat er nú gebeurt. Al schrijvend, tekenend of allebei ontstaat vanzelf jouw manier van garden journaling — niet om alles vast te leggen, maar om aandachtiger te kijken en je tuin steeds beter te leren kennen.

Beginnen met garden journaling? Lees deze prompts: Een tuindagboek bijhouden: 25 prompts

Lezen over nature journaling? kijk hier: Introductie in Nature Journaling

Je resultaat posten is altijd leuk, tag me vooral op insta: https://instagram.com/ArijaJansen en gebruik #Tuindagboek

tuin in de sneeuw vastleggen in een tuindagboek, garden journaling Arija Jansen

English

Nature journaling in your garden — a way of seeing for gardeners

Keeping a garden journal of what’s happening in your garden is a lovely way to engage with it more consciously. Whether you mostly garden, draw, observe, or combine all of those: your garden is always changing. By recording those changes — in writing, in sketches, or both — you’ll start to recognize them more and more. Garden journaling and nature journaling come together here very naturally, right in your own garden.

A journal can take many different forms. There’s no fixed setup, and no right or wrong way to do it. I often check what’s in bloom, what’s just emerging above the soil, and how the garden develops as the season moves along. Things I planted, but also plants that show up on their own. By giving that your attention, you get to know your garden better and better.

Being more intentional in your ornamental garden

If you mainly focus on an ornamental garden, it can be really rewarding to look more consciously at what’s going on. When does something start flowering, how long does it last, and how do different plants behave next to each other? What combinations work beautifully — and what maybe doesn’t?

In your garden journal you can sketch borders, note what you moved, and record why you made certain choices. It doesn’t need to be detailed or tidy. By gathering small, loose observations, a clear picture of your garden starts to emerge over time. That way your garden journal grows with the seasons — and with your own way of gardening.

Ideas and wishes fit here perfectly too. Plants you’d like to try someday, combinations that keep popping into your head, or plans that might only happen next year. Writing them down keeps them safe without needing to act on them right away.

A vegetable garden journal: from seed to plate

If you grow vegetables — big or small — tracking the growth process can be incredibly valuable. In a vegetable garden journal, you follow everything from seed to what eventually ends up on your plate. You note what you sowed and when, where you sowed it, and what the weather was like during that period.

You can track which seeds do well and which don’t. Was it too cold, or too hot? What germinated — and what didn’t? Did you have to thin seedlings, and do you think you could sow fewer next time? By writing these things down, you’ll start to recognize patterns and learn to fine-tune your approach to your garden and your conditions.

You can also follow growth up close. When does the first leaf appear? What does it look like? When do you see the first flowers — for example on tomatoes — and when does a tiny ovary grow into an actual tomato? When do they turn red? You can describe and date those moments, but nature drawing fits just as well here: quick sketches, detailed studies, or a mix of image and text.

And if you really want to go all in, include the final result too. A recipe, a drawing, or a photo of what ends up on your plate. That way it becomes a complete record of a season of sowing, caring, waiting, and harvesting.

Noticing what lives in your garden

Even if you’re busy working, your garden is never yours alone. While you’re in the ornamental garden or the vegetable patch, there’s always life all around you. You can keep track of the insects you meet — true bugs, woodlice, bees, hoverflies — and which birds use your garden as a feeding spot or resting place. We often have sparrows in the apple tree here; it’s their little chattering hangout, and they’ve built a nest under the roof tiles of the house across from ours.

You can also watch for signs of small mammals. Not just who you see, but who has been there. Once I was clearing some leaves — something I don’t do often, because it’s not always necessary — and I thought, hey, is this a prickly plant? But no: it turned out to be a hedgehog. Moments like that show how your garden functions as habitat, and they fit very naturally into nature journaling in your own garden.

Benefits of keeping a garden journal

There are so many positives to keeping a garden journal. You learn to look more closely, you slow down, you learn about nature, and you feel calmer — all in your own environment. So you can experience all the benefits of stepping outside and being in nature literally one step beyond your doorstep. And don’t forget: this works just as well if you only have a balcony or a windowsill full of plants. Everything that lives has its own rhythm, and it’s always worth observing.

Just start

You don’t need to make it big or perfect. You can start today, with one observation, one plant, or one moment outside. Grab a notebook, a pencil or brush, and record what’s happening right now. In writing, in drawing, or both — your own way of garden journaling will naturally emerge. Not to document everything, but to look with more attention and get to know your garden better and better.

Want to start garden journaling? Read: these prompts
Looking for nature journaling prompts? Read: 30 simple prompts
Want to read about nature journaling? Go here: Introductie in Nature Journaling

Posting your results is always fun — feel free to tag me on Instagram and use #Tuindagboek: https://instagram.com/ArijaJansen

Tuinvondsten in een tuindagboek, garden journal by Arija Jansen